|
Tolspinnen is een heel oud ambacht het is zeker al ruim 3000 jaar oud.
De spintol is een voorloper van het spinnenwiel, de spintol bestaat uit een
stokje en het klosje het zogenaamde vliegwieltje.
Zij vormen een eenheid, hoe groter het vliegwieltje,hoe dikker het garen.
Hoe kleiner het vliegwieltje hoe dunner het garen.
Het materiaal waar het vliegwieltje van werd gemaakt, was glas, been, klei,
hout, lood en brons, er zijn ook wel potscherven met een gat erin gevonden.
Dit waren spinstenen om snel iets te spinnen, of als je in het veld was ver van
huis, denk aan herders
Elke streek kende zijn eigen spinstenen (vliegwieltjes) het kwam voor dat iedere
spinster haar eigen spinstenen had.
Ook het gewicht en de vorm was verschillend. Er wordt nu nog, in landen als
Peru, Ecuador, Bolivia, Afrika en andere landen gesponnen met de spintol.
Daar waar de mens nog veel met de hand werkt, ook in arme landen komt het
tolspinnen nog voor.
In Nederland werd vroeger ook veel met de spintol gesponnen, het was veel
schapenwol. Er werd ook wel met vlas en katoen gesponnen.
Het was zo erg dat Karel de Grote iedere vrouw verplichtte, om te spinnen, zelfs
voor de prinsessen.
De spintol moet je als een tol snel ronddraaien in de ene hand hou je het wol of
je bevestig de wol aan een stok de zgn. spinrok
Op de foto’s,oa. vrouwen uit Ecuador en Griekenland die met een spinrok spinnen.
De spintol kan je overal gemakkelijk meenemen, dit is een voordeel boven
het spinnewiel.
Het spinnenwiel kwam ongeveer in de 12e eeuw in gebruik, spinnen was vroeger
meer vrouwenwerk.
Bij de nomaden stammen, denk aan de bijbel, sponnen de herders ook, zij waren
dagen van huis om de dieren te hoeden.
Tegenwoordig wordt er in Nederland niet meer gesponnen, wel zijn er in
Nederland clubs voor wolspinnen e.d. Dan blijft dit oude ambacht levendig,
ook op scholen voor textiele werkvormen, op lerarenopleidingen wordt ook wel
tolspinnen onderwezen. Ik vind, dat het meer op scholen, zoals de Pabo
opleidingen voor activiteitenbegeleiding, tolspinnen moet worden onderwezen.
Voor kerken kan tolspinnen nuttig zijn, bijv.ondersteuning voor Bijbelstudie e.d.
|
